یاعشق

مقدّمه 

قدم صدق هرگز بر صراط نمی لرزد ، حرّ صادق بود و از آغاز نیز جز در طریق صدق نرفته بود...احرار را چه بسا که مکر لیل و نهار به دارالاماره ی کوفه بکشاند ، امّا غربال ابتلائات ، هیچکس را رها نمی کند و اهل صدق را طوعا یا کرها از اهل کذب تمییز می دهد... مکّاری چون ضحّاک بن عبدالله نیز نمی تواند از چشم ابتلاء دهر پنهان شود ... و فاش باید گفت ، این محضر عظیم حق ، جایی برای پنهان شدن ندارد .

تن ضحّاک بن عبدالله مشرقی همه ی عاشورا از صبح تا غروب به همراه اصحاب عاشورایی امام عشق بود ، امّا جانش ، حتی نفسی ، به ملکوتی که  آن احرار را بار دادند راه نیافت ؛ چراکه بین خود و حسین شرطی نهاده بود. " عبادت مشروط " کرم ابریشمی است که در پیله خفه می شود و بال های رستاخیزی اش هرگز نخواهد رُست . این شرطی بود بین او و حسین ...و اگرچه دیگری را جز خدای از آن آگاهی نبود، امّا زنهار که لوح تقدیر ما بر قلم اختیار می رود.

تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکن

که خواجه خود روش بنده پروری داند

...ضحّاک بن عبدالله مشرقی همه ی روز را جنگیده بود ، امّا شهادت همه ی روز از او گریخته بود ... دهر نیز همه ی لوازم را جمع آورده بود تا او بتواند از آن معرکه بگریزد؛ معرکه ای که دشمن آن چنان برآن احاطه داشت که حلقه ای بر خاتم انگشتر... نه! صدفه را در کار خلقت راهی نیست و سرانجام کار ما ، بلا استثنا ، انعکاس چهره ی باطن ماست در آیینه ی دهر.

 " شهیدآوینی "

دربخش نخست مقاله ی " نام حسین(ع) ـ پیشوای آزادگان ـ جهان تا ابد بر تارک تاریخ می درخشد " ، از اخلاق حسینی در واقعه ی کربلا گفتیم . اخلاقی که در تمامی موارد بر صداقت استوار است و صراحت .اخلاقی که دریایی بیکرانه است : وسیع ، کریم ، عمیق . روشن است و زلال ، بی هیچ کدورتی ازنقاب و ریا . آن قدر بزرگوارانه که بر دشمنانشن نیزبا مهری بی پایان می بخشاید و با آنانکه او را بر حذر می دارند از راهی که خود و خدایش می دانند که باید درآن قدم بگذاردو با او همراهی نمی کنند ، با عطوفت و محبّت ، دعای خیر همراه می سازد.

معارف و اخلاق حسینی در آن واقعه ی عظیم که از هر نظر کامل است ، می تواند به ما خیلی چیزها را بیاموزد: بینش ، آگاهی ، صبر ، رضا ، عشق ، حلم ، عفو ، وسعت ... زیبا دیدن و زیبا اندیشیدن ، حتی در سخت ترین شرایط .آنها که در واقعه ی کربلا آزموده شدند ، آموزگاران خوبی هستند تا کمی به نقش های " خود " مان بیاندیشیم .بیاندیشیم و در هر موقعیت اجتماعی هستیم ، در مورد دیگران که شاید در عقاید ، افکار ودیدگاه هایشان با ما موافق نیستند؛ به سادگی قضاوت نکنیم ، تهمت نزنیم وناآگاهانه خشم و انتقام جویی پیشه نکنیم ... حرّ را به یاد داشته باشیم که راه را بر امام ( ع ) بست و در نهایت عاشقانه به شهادت رسید و ضحّاک بن عبدالله مشرقی * را به ذهنمان بسپاریم  که به ظاهراز قافله ی حسین ( ع ) عقب نماند ، امّا در آن شور عاشقانه ، عقب نشینی کرد! طرفه بازی هایی دارد روز و روزگار! یادمان باشد...یادمان نرود!

وامّا بعد ...

عرفان عاشورایی

نویسنده: محمّد جواد رودگر

نوبت چاپ : اول ـ 1389

قیمت : 3000تومان

در این اثر نویسنده معتقد است که سرمایه اصلی معرفتی ، معنوی و شریعتی عرفان عاشورایی ، قرآن کریم و عترت طاهره است ؛ یعنی عرفانی است ثقلینی ؛ عرفانی ناب و خالص که راه و راز سلوک را تا شهود کاملا تببین کرده است . عرفان عاشورایی ، همه ارزشهای اخلاقی ـ سلوکی را برای نیل به حقیقت در بر دارد؛ عرفان عقلانی و خرد پذیر، عرفان هماهنگ با فطرت انسان ، عرفان زندگی ساز ، عرفان حماسه و شهود ، سجّاده و سنگر و عرفان درد خدا و خلق است.

در این کتاب عرفان عاشورایی به هفتاد و دو بند در سیرو سلوک الی الله تقسیم شده است . تعدادی از بخش های این اثر عبارتند از : خدا خویی ، رستن و رسیدن ، فقرو غنا ، عرفان خونین ، ریاضت و رهایی ، عرفان سیاسی ، تجربه توبه ، زهد ، صبرسلوکی ، رضا و راحتی ، فتح عرفانی ، سلوک ثقلین ،نیستان نینوا ، عرفان زندگی ، خودافزایی ، عرفان فراجنسیتی ، لاهوتیان ، فوق فرشته ، تزکیه و تجلی ، ادبستان ، معرفت و حکمت ، زمین آسمانی ، عقل و عاشق ، عمل مسئولانه ، خوف خدا ، استغفار و عرفان عزیزانه . *

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

  * گنجینه ، " تازه های کتاب محرّم " : ماهنامه ی آموزشی ، اطلاع رسانی معارف ، شماره 80 ، آبان و آذر 1389 ش ، ص42.

راستی  را که تحلیل وقایع تاریخ دشوار است . سرّ دشواری کار ، در پیچیدگی های روح آدمی است . وقتی که مه در عمق درّه ها فرو می نشیند ؛ اگرچه تاریکی کامل نیست ، امّا آفتاب پنهان است و چشم انسان جز پیش پای خویش را نمی بیند. اگر نباشد اینکه آفریدگار، ما را در کشاکش ابتلائات می آزماید...

عاداتمان را متبدّل می سازد و شیاطین پنهان در زوایای تاریک درون را در پیشگاه عقل رسوا می دارد، چه بسا که در این غفلت پنهان همه ی عمررا سر می کردیم و حتی لحظه ای به خود نمی آمدیم .

آنچه حرّ را در دستگاه بنی امیّه نگه داشته غفلت است ...غفلتی پنهان .شاید تعبیر غفلت درغفلت بهتر باشد، چرا که تنها راه خروج از این چاه غفلت آن است که انسان نسبت به غفلت خویش تذکّرپیدا می کند.

هر انسانی را لیله القدری هست که درآن ناگزیر از انتخاب می شود و حرّ را نیز شب قدری این چنین پیش آمد...عمربن سعدرا نیز... من و تو را هم پیش خواهدآمد. اگر باب " یالیتنی کنت معکم " هنوز گشوده است ، چرا آن باب دیگر باز نباشد که " لعن الله امّه سمعت بذلک فرضیت به " ؟

« شهید آوینی »

مقدّمه

باز هم کربلا، عاشورا، حسین (ع)، یاران با وفایش...محرّم و شور وشوق عشّاق حسین (ع) که به شهر ها و روستاهایمان حال و هوایی دیگر می بخشد، دورمان می کند از دغدغه های بی مزّه ی روز مرّه...از تکرار مکرّرات ملال آور! یا حدّاقل این دلمشغولی های اغلب ساده و پست را کم رنگ می کند و کم رنگ تر. جلوه های بیرونی آن حادثه ی عظیم را این روزها ـ چنان گذشته ـ از پس روزها و سال ها می توان در لباس های سیاه دید، در رفت و آمدها ، هیأت ها ، علم و کتل ها ، تعزیه ها ، در طعم خوب نذری ها و....

 امّاجلوه های درونی آن واقعه ی بی نظیرو فرهنگ عاشورایی را می شود در ابعادی وسیع و عمیق، در قیام انسان های پاک نهاد برای آزادی و آزادگی و در خون شهدا به تماشا نشست : " هیهات من الذّله "! ؛چرا که این وعده ی حق بود که یاد و نام قیام امام حسین (ع) تا ابد زنده بماندو نام دشمنانش قرین لعنت و نفرینی ابدی گردد.

نقل است که حسین (ع) فرمود: « سوگند به آن خدایی که جان حسین در دست اوست ، پادشاهی بنی امیّه به پایان نمی رسد ، مگر آن که مرا کشته باشند، آنان کشندگان من هستند ، پس اگر مرا کشتند ، دیگر جمع اسلام ( به امامت امام حق ) نماز جماعتی نمی خواند و نیز ( توسط امام عدلی ) ،جمع عطاء در راه خدا (از زکات و حقوق الله ) را دریافت نمی کنند (تا این که قائم آل محمّد (ص) قیام فرماید). اوّلین کشته ی این امّت من و اهل بیت من است . سوگند به آنکه جان حسین در دست اوست تا یک نفر هاشمی بر زمین راه می رود ، قیامت بر پا نخواهد شد.(گروه حدیث پژوهشکده ی باقرالعلوم ، صص 716 ـ 717 ) چنین است که می بینیم آل ابی سفیان خیلی زود می روند ، آل امیّه هم نمی توانند به حکومت خود ادامه دهند، نابود می شوند و نابوده، امّا نام حسین (ع) همچنان بر تارک تاریخ می درخشد.

کتاب " از عاشورای حسین تا عاشورای شیعه " ، اثر محمّد اسفندیاری است که چاپ اول آن از سوی انتشارات صحیفه ی خرد قم ، در 1384 ش ، به علاقمندان عرضه شد . این کتاب در نود و شش صفحه  و با موضوع هایی ، چون : حماسه ی عاشورا؛ تراژدی عاشورا ؛ دو نگاه با عاشورا ؛ نگاه عاطفی ، نگاه سیاسی ؛هدف کشی از قیام امام حسین و... ، و با نثری روان و به دور از لفّاظی و گزافه گویی ، نگاشته شده است .

نویسنده در درآمد کتاب نوشته است : « عاشورا حماسه ای است که دوباره باید شناخت . باز شناسی عاشورا ، نه شناخت یک روز ، که شناخت بزرگ ترین حماسه ی انسانی است . حماسه ای که در یک روز صورت بست ، ولی آن روز نه ازآن ِ یک فصل ، که برای همه ی فصل هاست .

بازشناسی عاشورا ، نه فقط فریضه ای عینی ، که ضرورتی تاریخی است . در صحیفه ی تاریخ هیچ روزی چون صفحه ی عاشورا نیست . امویان و اموی اندیشان بسی کوشیدند تا این صفحه را از تاریخ پاک کنند ، امّا نتوانستند . صفحه ی تاریخ عاشورا گشوده ماند ، امّا عدّه ای آن را نخواندند و عدّه ای فقط  بر آن گریستند...

رساله ی حاضر، بُرشی است از کتاب دیگر این نویسنده که به تقاضای تنی چند از عاشورا پژوهان ، به صورت مستقل منتشر می شود.باشد که این رساله ، در بازخوانش صفحه ی عاشورا ، گوهری فراچنگ خواننده دهد .»

در پایان کتاب ، در بخش منابع ، عنوان و شناسنامه ی شصت کتاب که در تألیف این اثر مورد بهره برداری قرارگرفته اند ، ذکر شده است .

گزیده ای از کتاب :

" ظلم دوباره این بود که « هدف کشی » از قیام امام حسین شد . یک بار کالبد آن حضرت پایمال شد و بار دیگر هدفش . دشمن جانی چنان کرد و دوست جاهل چنین . "

مقدّمه :

واقعه ی کربلا ، واقعه ای بی نظیر و از هر نظر کامل است . تلاش مخالفان و بدخواهان آن از گذشته ها تا کنون ، برای نابودی یا کمرنگ کردن آن راه به جایی نبرده است . مگر می شود آنچه را که با عشق راستین رقم خورده ، از صفحات تاریخ شست و به فراموشی سپرد ؟! نه! عشق می روید و می رویاند ... زیباست و زیبایی می آفریند تا با آفرینش های نو به نو،  تجلّی و درخششی ماندگار گیرد.
کربلا وقتی به نام و نور حسین ( ع ) مزیّن می شود ، در جان های شیفته شور و غوغایی فرازمینی به پا می کند و سرچشمه ی زلال معارف و خلق زیبایی هایی می گردد بکر و تحسین برانگیز و چنین است که " اندیشه ی حسینی " داشتن ، مایه ی پویایی ذهن و طراوت اندیشه ی عاشقانش می گردد تا هرکدام با بضاعت خویش گامی بردارند و نقشی زنند زیبا ! تفاوتی نمی کند که باشد ، در چه مقطع سنّی و کدام جایگاه اجتماعی  . مهم این است که همه هستند ، یکرنگ و به هم پیوسته . این خیل جمعیّت قانون نانوشته ای دارند که آنها را یک سو و منسجم می کند ، به حرکت و برنامه هایشان نظم و نظامی تعریف شده می بخشد ، خودجوش است ، امّا چنان ساختار قدرتمندی دارد که نمی شود نادیده اش انگاشت .
تراژدی کربلا از هر نظر کامل است ، چنان که می توان از جنبه های مختلف سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و... بدان پرداخت ، بی آن که نیاز به اغراق هایی داشته باشد که منجر به تحریف هایی از جانب دوستان نادان و دشمنان دانا می گردد که خواسته و ناخواسته بدان ضربه می زنند و چهره ی پر صلاتش را می خراشند .
آفرینش های زیبای واقعه ی کربلا در هدایت و پیروزی انقلاب اسلامی در برابر حکوت ظلم ، دسیسه ، مکر و فریب ، تهدید و ارعاب و در طول دوران دفاع مقدّس در اندیشه های ناب شهادت طلبانه که الگوی دیگر ملّت ها و نهضت های آزادیخواه گردید ؛ در آثار اندیشمندان بزرگ اسلامی ؛ در دل و جان خیل عظیم عاشقان حسین ( ع ) در هیأت ها و مراسم مذهبی ؛ در آیین هایی ، چون تعزیه  و نخل گردانی و در زمینه های مختلف هنری ، مانند : شعر ، داستان ، عکس ، فیلم ، نقّاشی ، موسیقی و... بود و نمودی ماندگار و ارزشمند پیدا کرده است . بود ونمودهایی که علاوه بر تمام تحلیل ها و تأمّلات صورت گرفته ، بازهم نگاه هایی نو ، علمی و دقیق را می طلبد که با باز اندیشی تیزبینانه ی خود ، صفحات نورانی تاریخ حسینی را بازخوانی کنند.

روشن است که تمام این زیبایی ها از دل زیبایی بزرگ تری در واقعه ی کربلا سرچشمه می گیرد که فقط و فقط رثا، مصیبت و مظلومیت نیست . به گفته ی شهید مرتضی مطهّری : « تاریخچه ی عاشورا تاریخچه ای است که دو صفحه دارد . یک صفحه ی آن صفحه ای است سیاه و تاریک  ، نمایشی است از جنایت بشریّت ، جنایت بسیار بسیارعظیمی ، یک داستان جنایی و یک ظلم بی حدّ و حساب است و بنابراین داستان جنایی ما قهرمانانی دارد که قهرمانان جنایتند . پسرمعاویه ، پسر زیاد ، پسر سعد و یک عدّه افراد دیگر، قهرمان این داستان جنایی هستند ، امّا تمام این داستان جنایت نیست ، یعنی داستان مایک صفحه ندارد ، دو صفحه دارد . تنها این نیست که یک عدّه جنایتکار بریک عدّه مردم پاک و بی گناه جنایت وارد کردند . بله ! داستان هایی هست که فقط و فقط جنایی است ، یک صفحه بیشتر ندارد و آن هم مملوّاز جنایت است ...0
امّاداستان کربلا این طور نیست ، یک داستان دو صفحه ای است که از نظر آن صفحه ی دیگر بیشتر قابل مطالعه است . از نظر آن صفحه ، جنبه ی مثبت دارد ، صورت فعّالی دارد، نمایشگاهی است از عظمت و علوّ بشریّت ، از رفعت بشریّت ، نمایشگاه معالی و مکارم انسانیّت است ، سراسرحماسه است ، عظمت و شجاعت و حق خواهی و حق پرستی درآن موج می زند.

" والصبح " قسم به شام جانکاه تو بود

" واللیل " قسم به روزناگاه تو بود

هفتاد و دو تکه شد تن آینه ات

" والشمس " قسم به صورت ماه توبود

جلیل صفر بیگی